Kısaca: BIST 100, TCMB’nin faizi yüzde 37’den 36’ya indirdiği 22 Ekim’de yüzde 3,08 düşerek 11.220 puandan kapandı. İndirim beklentiyle aynıydı, yani sürpriz yoktu. Satışı küresel yapay zekâ kaygısı, yükselen petrol ve bankalardaki kâr satışı büyüttü. Fon kanunu ise borsa kapandıktan sonra yasalaştı.
BIST 100 neden düştü? sorusunun kısa cevabı: faiz indirimi zaten fiyatlanmıştı, küresel risk iştahı ise aynı gün sertçe bozuldu. AA’ya göre endeks 356,75 puan kaybetti, işlem hacmi 111,5 milyar lira oldu ve tüm sektör endeksleri geriledi. Bu yazıda düşüşü saat saat, sektör sektör ve nedenleriyle ele alıyoruz.
22 Ekim’de borsada ne oldu?
| Gösterge | 22 Ekim kapanış |
|---|---|
| BIST 100 | 11.220,37 puan (-%3,08) |
| Bankacılık endeksi | -%3,62 |
| Holding endeksi | -%3,42 |
| En çok düşen sektör | Madencilik (-%7,52) |
| İşlem hacmi | 111,5 milyar TL |
| Yükselen / düşen hisse (BIST 100) | 5 / 95 |
| Bir önceki gün (21 Ekim) | 11.577,12 puan (-%1,87) |
A1 Capital’in 23 Ekim bültenine ve teknik raporuna göre endekse en büyük negatif etki BİM, Aselsan ve Akbank’tan geldi. İki günde endeks yaklaşık yüzde 5 değer kaybetti.
Düşüş saat saat nasıl gelişti?
| Saat (TSİ) | Gelişme |
|---|---|
| 09.55 | BIST 100 güne %0,32 düşüşle 11.540 puandan başladı |
| 14.00 | TCMB politika faizini 100 baz puan indirerek %36’ya çekti |
| 14.10 | Karar sonrası BIST 100 ve BIST 30’da kayıp %1’i aştı |
| 15.23 | Endeks 11.400 puanın altına indi |
| 16.30 | ABD seansı açıldı; VİOP’ta düşüş %3’ü aştı |
| 18.10 | Kapanış: 11.220,37 puan |
| 20.00 sonrası | Fon kanunu TBMM’de kabul edildi (seans kapandıktan sonra) |
Saatler CNBC-e’nin gün içi akışından ve TBMM kayıtlarından. Zamanlama önemli: satışın sertleştiği saatler hem faiz kararının hem de ABD seansının açılışının ardından geldi. Fon kanunu ise kapanıştan yaklaşık iki saat sonra yasalaştı, yani 22 Ekim düşüşünün nedeni olamaz. Kanuna ilk tepki 23 Ekim seansında görülecek.
Faiz indirimi neden borsayı yükseltmedi?
TCMB 9 ay sonra ilk kez faiz indirdi ama adım beklenen büyüklükteydi. Oyak Yatırım karar öncesi 100 baz puanlık indirimin “nötr-hafif pozitif” olacağını, 150 baz puanın ise bankaları ve holdingleri destekleyebileceğini yazmıştı. Gelen 100 baz puan oldu. Kurul metninde de adımların “toplantı bazlı ve ihtiyatlı” belirleneceği vurgulandı. Piyasa hızlı bir indirim döngüsü sinyali alamadı. Kararın ayrıntıları ve enflasyon tarafı: TCMB faiz kararı yazımız.
Küresel tarafta ne vardı?
Aynı gün dünya borsalarında yapay zekâ kaynaklı bir satış dalgası yaşandı. Reuters’a göre Nasdaq yüzde 2,6 ile haziran başından bu yana en sert günlük düşüşünü yaşadı, S&P 500 yüzde 1,21 geriledi, yarı iletken endeksi yüzde 6,7 değer kaybetti. Meta, yapay zekâ harcamalarını finanse etmek için yeni oy hakkı olmayan pay ihraç edeceğini açıklayınca yüzde 7 düştü. AP’ye göre İran savaşı kaygısıyla petrol fiyatları mayıstan bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Yüksek enerji fiyatı, enerji ithal eden Türkiye için enflasyon ve cari açık riski demek. Bu yüzden petrol haberleri faiz indirimlerinin hızına dair beklentiyi de doğrudan etkiliyor.
ABD seansı BIST kapanışından önce açıldığı için Nasdaq’taki satışın bir kısmı 22 Ekim seansına yansıdı. ABD’deki düşüşün tamamı ise BIST kapandıktan sonra gerçekleşti. Yapay zekâ altyapısına giden paranın enerji tarafı: Trafo kıtlığı yazımız.
Teknik olarak hangi seviyeler izleniyor?
| Kurum | Destek | Direnç |
|---|---|---|
| A1 Capital | 10.800 / 10.500 / 10.200 | 11.600 / 11.900 / 12.200 |
| AA’nın aktardığı analistler | 11.100 / 11.000 | 11.300 / 11.400 |
Kurumlar 11.000 puanı psikolojik eşik olarak öne çıkarıyor. Teknik seviyeler kesin sonuç değildir; haber akışıyla kolayca aşılabilir.
Karşı görüş
- Tek günlük satış trend değildir: Faiz indirim döngüsü başladı. Kurumların göstergelerin aşırı satım bölgesine yaklaştığını belirtmesi, tepki alımlarına alan bırakıyor.
- Fon kanunu belirsizliği azaltıyor: Kanunla 1 milyon liraya kadar ara ödemenin önü açıldı. Bu, piyasada uzun süredir bekleyen bir riskin hukuki çerçeveye oturması demek.
- Nedeni kesin bilen yok: Bankalardaki satışın tek bir nedeni açıklanmadı. Kâr satışı, küresel fon çıkışı ve petrol aynı anda etkili olmuş olabilir.
yuppiepoff yorumu: 22 Ekim, “faiz indi, borsa çıkar” denkleminin her zaman çalışmadığını gösterdi. Beklenen bir indirim fiyata çoktan girmişti; günün yönünü Nasdaq’taki yapay zekâ satışı ve petrol belirledi. Önümüzdeki günlerde iki şeye bakmak gerekiyor: fon kanununun Resmî Gazete’de yayımlanıp ara ödemelerin başlaması ve petroldeki yükselişin enflasyon beklentilerini bozup bozmadığı.
Fon kanununun içeriği: Fon kanunu ve TEFAS blokajı.
Sık sorulan sorular
Borsa neden düştü 22 Ekim?
BIST 100, TCMB’nin beklentiye uygun 100 baz puanlık indirimine rağmen yüzde 3,08 düştü. Karar fiyatlanmıştı; aynı gün ABD’de yapay zekâ hisselerinde sert satış, yükselen petrol ve bankalardaki kâr satışı baskıyı artırdı. Tüm sektör endeksleri geriledi.
Faiz indirimi borsayı neden yükseltmedi?
Piyasa 100 baz puanı bekliyordu, bu yüzden sürpriz olmadı. Bazı kurumlar 150 baz puanlık bir indirimin bankaları destekleyebileceğini yazmıştı. TCMB’nin “ihtiyatlı” vurgusu da hızlı bir indirim döngüsü beklentisini zayıflattı.
BIST 100’de destek seviyesi kaç?
A1 Capital 10.800, 10.500 ve 10.200 puanı destek, 11.600, 11.900 ve 12.200 puanı direnç olarak veriyor. AA’nın aktardığı analistler 11.100 ve 11.000 puanı destek olarak izliyor. Bu seviyeler kesin değildir.
Fon kanunu borsayı etkiledi mi?
22 Ekim düşüşünü etkilemedi, çünkü kanun TBMM’de akşam saat 20.00’den sonra, borsa kapandıktan sonra kabul edildi. Kanunun ilk etkisi 23 Ekim seansında görülecek. Ödemeler kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından başlayacak.
Kaynaklar: AA, CNBC-e, A1 Capital, Oyak Yatırım, Reuters, AP, TBMM (Kanun No. 7596), NTV, Bloomberg HT.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.
